đường cùng
Sau nhiều lần thất bại trong kinh doanh, anh ấy cảm thấy mình đã đến bước đường cùng.
Định nghĩa
- Danh từ:
- Con đường không còn lối thoát, tình thế bế tắc, không còn cách nào để giải quyết hoặc tiến lên: "Đường cùng" là một danh từ ghép dùng để chỉ một hoàn cảnh khó khăn đến mức tột cùng, nơi mọi lối thoát dường như đã bị chặn lại và không còn phương án khả thi nào.
Ví dụ sử dụng
- Danh từ:
- Sau nhiều lần thất bại trong kinh doanh, anh ấy cảm thấy mình đã đến bước đường cùng. (Sau nhiều lần thất bại trong kinh doanh, anh ấy cảm thấy mình đã đến bước không còn lối thoát.)
- Cuộc đàm phán đã đi vào ngõ cụt, cả hai bên đều thấy đang ở thế đường cùng. (Cuộc đàm phán đã đi vào ngõ cụt, cả hai bên đều thấy đang ở thế bế tắc.)
- Trong hoàn cảnh đường cùng, con người ta đôi khi có những quyết định liều lĩnh. (Trong hoàn cảnh không còn lối thoát, con người ta đôi khi có những quyết định liều lĩnh.)
Các cách sử dụng nâng cao
"Cùng đường": Đây là một biến thể đảo trật tự từ của "đường cùng", mang nghĩa tương tự.
- Lâm vào cảnh cùng đường, hắn ta đã phải cầu cứu kẻ thù cũ. (Lâm vào cảnh bế tắc, hắn ta đã phải cầu cứu kẻ thù cũ.)
"Bước đường cùng": Cụm từ thường dùng để nhấn mạnh thời điểm hoặc giai đoạn cuối cùng của sự bế tắc.
- Khi đã đến bước đường cùng, anh ấy mới chịu thừa nhận sai lầm. (Khi đã đến bước không còn lối thoát, anh ấy mới chịu thừa nhận sai lầm.)
Biến thể và từ gần giống
Ngõ cụt (danh từ): Đường cụt, không thông ra đâu cả; nghĩa bóng chỉ tình huống bế tắc.
- Con hẻm này là một ngõ cụt. (Con hẻm này là một đường cụt.)
- Cuộc thảo luận đã rơi vào ngõ cụt. (Cuộc thảo luận đã rơi vào thế bế tắc.)
Bế tắc (danh từ/tính từ): Tình trạng không thể tiến triển hoặc giải quyết được.
- Mọi nỗ lực đều dẫn đến bế tắc. (Mọi nỗ lực đều dẫn đến tình trạng không thể tiến triển.)
Từ đồng nghĩa
- Thế bí: Thế cùng lực kiệt, không còn cách xoay xở.
- Cùng kế: (Từ Hán Việt, ít dùng) Kế sách cuối cùng, tình thế không còn cách nào khác.
Thành ngữ liên quan
"Chó cùng dứt giậu": Thành ngữ này ví von cảnh cùng đường, khi bị dồn đến chân tường thì sẽ phản kháng một cách tuyệt vọng.
- Đừng dồn nó vào thế quá, chó cùng dứt giậu đấy. (Đừng dồn nó vào thế quá, khi bị dồn đến đường cùng thì nó sẽ phản kháng.)
"Đường cùng lối kiệt": Cụm từ nhấn mạnh sự bế tắc hoàn toàn, không còn một lối đi nào.
- Công ty đang ở trong tình trạng đường cùng lối kiệt, có nguy cơ phá sản. (Công ty đang ở trong tình trạng bế tắc hoàn toàn, có nguy cơ phá sản.)